Jul 13, 2014

Borkovačka dolina


Izletište Borkovac nalazi se na severu Rume i prati dolinu istoimenog potoka, koji se sa severa spušta sa Fruške gore. Zajedno s potocima Kudoš i Jelenci, potok Borkovac nalazi se i na grbu Rume, još od 1749. godine. I prošlost i sadašnjost Rume neraskidivo su povezane sa njenim potocima: istorijskoj Rumi oni su obezbeđivali plodno zemljište i tekuću vodu za život, a današnjoj Borkovačka dolina predstavlja neprocenjivu prirodnu oazu, do koje se iz najužeg centra grada može stići za svega nekoliko minuta.

Glavne odlike izletišta Borkovac su uređena šuma i jezero, popularni i van granica Rume. Do izletišta se stiže Orlovićevom ulicom iz centra Rume, pravcem koji je dobro obeležen putokazima, tako da je apsolutno nemoguće zalutati. Ulaz u izletište nalazi se na oko dva kilometra od Gradskog trga, a do jezera ima još oko kilometar i po. Put je do samog jezera asfaltiran, tako da se može doći i automobilom, a na samom ulazu u izletište pešačka staza se odvaja od puta i spušta u dolinu i u samo srce Borkovačke šume. Borkovačka šuma ima površinu od oko trideset hektara i skoro celom površinom je uređena za šetanje, sa stazama koje su uglavnom betonirane ili posute rizlom, česmama sa pitkom vodom, klupama i stolovima za odmor i noćnim osvetljenjem.



U središtu šume nalazi se uređen izvor, poznat pod imenom Devojačka česma, koji je u pesmi ovekovečio Atanasije Stojković (1773-1832), danas uglavnom zaboravljeni umetnik i naučnik (prvi srpski doktor nauka), rođen u Rumi. Oko česme se nalazi proplanak koji je omiljeno mesto za odmor i roštiljanje Rumljana, ali i gostiju iz okoline. Kroz šumu prolazi i trim-staza, a u okolini je smešteno i nekoliko kafića i restorana, kao i lovački, ribolovački i planinarski dom (poslednji, nažalost, privatizovan i stavljen van funkcije).



Dublje u šumi nalaze se ostaci bazena koji je napušten još sedamdesetih godina prošlog veka, ali u blizini se gradi novi olimpijski bazen. Lokacija novog bazena izazvala je podeljena mišljenja, jer se nalazi na manje od 500 metara od jezera koje ima uređenu plažu, a njegovom izgradnjom je zauzeta prostrana livada koja je godinama služila za koncerte i druge manifestacije. Lično smatram da takav bazen uopšte nije bio potreban Rumi, čak i kad bi se zanemarila lokacija, a vreme će pokazati da li je ta ogromna investicija bila opravdana ili ne. Za sada je ovo drugo ipak verovatnije.



Kojom god stazom krenuli kroz šumu, ako idete iz smera Rume na kraju ćete svakako doći do jezera. Veštačko akumulaciono jezero nastalo je pregrađivanjem Borkovačkog potoka u periodu između 1970. i 1972. godine, ima površinu od oko 40 hektara, a akvatorija se nalazi podjednako na područjima opština Ruma i Irig. Na one koji prvi put posećuju Borkovac, prvi susret sa jezerom obično ostavlja vrlo jak utisak, budući da je skriveno od pogleda sve do stupanja na branu, odakle se odjednom sagledava i jezero i dobar deo južne strane Fruške gore, kao na dlanu. Plaža se nalazi na zapadnoj obali, na nekoliko stotina metara od brane, a dalje od plaže pruža se niz improvizovanih pecaroških kućica.



Ono što čak ni mnogi Rumljani ne znaju jeste da se celom dužinom jezera može napraviti pešački krug, uglavnom kolskim putevima koji presecaju okolne njive, voćnjake i vinograde. Staza nije ni zahtevna ni naročito duga, i lično često pešačim tuda, uglavnom kad nemam vremena i prilike da odem negde dalje.



Obim samog jezera iznosi oko 6,5 kilometara, ali se zbog mnogobrojnih atarskih puteva pešačenje može produžiti po želji. Severni deo jezera je prilično močvaran, pa od kraja jezera put treba pratiti još oko kilometar na sever, gde se preko neugledne betonske ćuprije prelazi potok i dolazi na stazu duž istočne obale potoka, koja vodi nazad na jug između jezera i plantaže jabuka i završava se na plaži. Ukoliko se put prati dalje duž potoka na sever još oko četiri kilometra, stiže se do Rivice, malog sela bogate istorije.



Rivica se nalazi u opštini Irig, na pola puta između Iriga i Vrdnika, na samoj granici sremske ravnice sa Fruškom gorom. Poznata je po odličnom vinu i bostanu: tradicionalni rivički dani vina održavaju se sredinom februara, a bostanijada početkom avgusta svake godine. Na ovom prostoru nađeni su ostaci naselja još iz kamenog i bronzanog doba, a današnje ime sela vodi poreklo od imena rimskog naselja Rivus ("potok"), koje se nalazilo na tom mestu, a ime je zasigurno dobilo upravo po Borkovačkom potoku, za koji postoji predanje da je u rimsko doba bio plovan. Selo danas ima jedva malo više od 600 stanovnika. Srpska pravoslavna crkva Svetog Đorđa, jedina u selu, datira iz 1734. godine i ubraja se među najstarije barokne crkve u Sremu i Vojvodini.




Iako je nadaleko poznata kao izletište, delovi Borkovačke doline ostaju pravi skriveni biseri za mnoge, kako za one koji tek treba da je posete, tako i za neke koji svoje vreme često provode u šumi i na jezeru. Borkovac možda nije mesto izuzetnih prirodnih odlika i lepota kakve se ne mogu videti nigde drugde, ali jeste odličan pokazatelj da za pravo uživanje u prirodi čovek ne mora da putuje na drugi kraj sveta. Ponekad je dovoljno samo da izađe iz kuće, i putovanje može da počne...

Dopada Vam se ovaj tekst? Pratite perpetuuM Mobile i preko Facebooka.

2 comments:

  1. Sve čestitke za odličan detaljan i vrlo interesantan tekst. Pamtim Borkovac iz vremena bazena zaraslog u travu, iz vremena 'pre jezera'. Deo svoga vremena tamo provodim, vrativši mu se posle više decenija... i raduje me što privlači sve više ljudi...

    ReplyDelete
    Replies
    1. Bitno je da imamo čemu da se vraćamo. Nije što mi je Borkovac praktično komšiluk, ali stvarno volim to mesto. Žao mi je samo što su pojedinci u stanju da takva mesta unište bez trunke kajanja zbog svoje lične koristi...

      Delete