Jan 4, 2015

Novogodišnji obilazak tri najviša vrha Fruške gore

Ovih nekoliko dana između Nove godine i Božića po julijanskom kalendaru većina ljudi koristi za detoksikaciju od jednog slavlja pred drugo. Ni planinari nisu izuzetak po tom pitanju, pa su novogodišnje akcije za detoks tela i duha prava planinarska poslastica. PK "Borkovac" iz Rume iskoristio je prvi vikend 2015. godine za obilazak tri najviša vrha Fruške gore (Crvenog, Pavlasovog i Isinog čota) i još nekoliko zanimljivih lokaliteta na jedinoj planini Srema.

Osim toga što su vrhovi Fruške gore relativno niski, takođe su izuzetno pristupačni. Između ostalog, mnogi planinari Frušku goru i zbog ove osobine ne smatraju naročito atraktivnom, iako se na njenoj površini nalaze i mnoge prilično zahtevne staze, naročito one nemarkirane.

U današnji obilazak tri najviša fruškogorska vrha (i nazad) uglavnom se išlo baš nemarkiranim stazama. Grupa od petnaestak najzagriženijih (neko bi rekao i najluđih) rumskih planinara, sa dvoje gostiju iz Novog Sada, krenula je iz Bešenovačkog Prnjavora. Polazna tačka je bio manastir Bešenovo, gde se grubi radovi na izgradnji nove manastirske crkve polako privode kraju. Prvi deo puta vodio je uz korito potoka koji neki zovu Kraljevac, a neki Čikoš (ili Čikaš), do izvora Kraljevac koji je ozidan još 1924. godine.

Stara drvena kapela i nova crkva manastira Bešenovo
Potok Kraljevac (Čikoš)
Izvor Kraljevac, trenutno zaleđen

Nakon izlaska na grebenski put i kraćeg pešačenja asfaltom, grupa je osvojila i prvi planirani vrh. Crveni čot je sa svojih 539 metara nadmorske visine najviši vrh Fruške gore i četvrti najviši vrh Vojvodine, posle Guduričkog vrha, Čoke i Lisičije glave na Vršačkim planinama. Znamenitost Crvenog čota je telekomunikacioni toranj visine oko 120 metara, koji je bio oštećen u bombardovanju 1999. godine, ali je kasnije obnovljen. Pošto primećujem da u poslednje vreme mnogi brkaju toranj na Crvenom čotu sa živopisnim iriškim TV tornjem, imam potrebu da ovde naglasim da su to dva potpuno različita tornja, udaljena skoro 12 kilometara vazdušnom linijom.



Drugi najviši vrh Fruške gore, Pavlasov čot, nalazi se na manje od deset minuta hoda od Crvenog čota putem prema izletištu Brankovac. Pavlasov čot visok je 531 metar, a ime je dobio po doktoru Ignjatu Pavlasu, pravniku, osnivaču i prvom predsedniku PD "Fruška gora" iz kog je kasnije nastao Planinarski savez Vojvodine. Doktor Pavlas je stradao u zloglasnoj Novosadskoj raciji 1942. godine, a od 2000. godine na ovom vrhu se nalazi obeležje s njegovim imenom.



Isin čot, kao treći najviši vrh Fruške gore, ima visinu od 522 metra i nalazi se na oko kilometar od Pavlasovog čota, prema Brankovcu. Za razliku od Crvenog i Pavlasovog čota, Isin čot se ne vidi sa puta; da bi se do njega stiglo treba preći još stotinak metara šumskim putem, ali to skretanje nije jasno obeleženo. Istini za volju, ni sam vrh ne predstavlja ništa spektakularno. U pitanju je samo jedno poljanče sa drvenom tablom sa imenom vrha, koja je tu postavljena pre nekoliko godina, a do tada većina izletnika verovatno nije imala pojma da ova uzvišica uopšte ima ime.



Povratak do Bešenovačkog Prnjavora je sa Isinog čota vodio poluzaleđenim koritom Srnećeg potoka, sa simpatičnim kaskadama i slapovima, a zatim preko Širokih ledina, odakle se po lepom danu poput današnjeg može videti čitav Srem, pa čak i dalje, do Avale, Cera i valjevskih planina.

Slapovi Srnećeg potoka
Mali vodopad na Srnećem potoku
Pogled sa Širokih ledina

U blizini Širokih ledina nalazi se i spomenik narodnom heroju Bošku Palkovljeviću Pinkiju, koji je na tom mestu poginuo 1942. godine. Ovaj spomenik često se pogrešno naziva Pinkijev grob, iako je Pinki sahranjen u Sremskoj Mitrovici. Poslednja stanica pred kraj bilo je jezero Beli Kamen kod Bešenovačkog Prnjavora, nastalo potapanjem kamenoloma. Uprkos velikoj dubini i strmim liticama koje ga okružuju, ovo jezero je danas nadaleko omiljeno izletište.

Pinkijev spomenik
Jezero Beli Kamen

Sa oko osamnaest pređenih kilometara (što i nije tako malo, s obzirom na vremenske uslove) i oko 500 metara savladane visinske razlike u usponu i isto toliko u silasku, planinari PK "Borkovac" aktivno su počeli novu sezonu. A sudeći po entuzijazmu, ali i po planovima i dogovorima sklopljenim tokom današnjeg pešačenja, 2015. godina obećava da će biti prilično zanimljiva...

Posebno priznanje ide bešenovačkom žućku
koji nas je pratio u stopu 18 kilometara...
Dopada Vam se ovaj tekst? Pratite perpetuuM Mobile i preko Facebooka.

4 comments:

  1. Volim Frušku Goru, i sve mi na njoj je lepo. Smeta me pojava tajkuna koji uzrpiraju i rovare. Žalim što je zapuštena tvrđava kod Vrdnika.

    ReplyDelete
    Replies
    1. U potpunosti se slažem sa svim što ste napisali. Još više mi je žao što Vrdnička kula nije jedini istorijski lokalitet na Fruškoj gori koji je zapušten, niti je u najgorem stanju. Slankamenska tvrđava, crkvište Svetog Đorđa u Starim Ledincima, ostaci manastira Stari Jazak, sve su to vrlo značajna mesta a praktično zaboravljena...

      Delete
    2. Na žalost i ne samo Fruška Gora. I Zlatibor je ista stvar, još malo i Divčibare, Kopaonik već odavno .. i tako to .. Sirotinji smog, lovatorima sjaj i raskoš. Pa ko na zapadu :) .. Zar nismo hteli kapitalizam?

      Delete
    3. ...S razlikom u tome što se na zapadu te stvari ipak rade namenski i planski. I tamo postoji raslojavanje na bogatije i siromašnije klase, ali jedna bahata uzurpacija kao na primer na Zlatiboru tamo nikako ne bi bila moguća.

      Delete